जुम्ला । गुठीचौर गाउँपालिका–१ गढीगाउँमा आगलागीबाट घरबारविहीन बनेको ढेलेनी ऐडीको परिवारलाई गाउँपालिकाले तत्काल राहत उपलब्ध गराउँदै पुनःस्थापनाका लागि समेत पहल थालेको छ।
बुधबार राति करिब ११ बजेको समयमा ऐडी परिवारको घरमा अचानक आगलागी भएको थियो। रातिको समयमा लागेको आगोका कारण घरभित्र रहेका अधिकांश सामान निकाल्न नसकिएपछि घर पूर्ण रूपमा जलेर नष्ट भएको हो। आगलागीबाट मानवीय क्षति भने हुन पाएन।
आगलागीबाट घरसँगै घरभित्र रहेका खाद्यान्न, लत्ताकपडा, भाँडाकुँडा, गहना तथा दैनिक प्रयोगमा आउने अन्य सामग्री जलेर नष्ट भएका छन्। प्रारम्भिक विवरणअनुसार आगलागीबाट करिब २५ लाख रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको अनुमान गरिएको छ। आगलागीको वास्तविक कारण भने अहिलेसम्म पत्ता लाग्न नसकेको प्रहरीले जनाएको छ।
घटनापछि पीडित परिवार तत्काल आवास तथा खाद्यान्नको समस्यामा परेको जानकारी पाएपछि गुठीचौर गाउँपालिकाले ढिलाइ नगरी राहत व्यवस्थापन गरेको हो। आगलागी भएको २४ घण्टा नबित्दै गाउँपालिकाका जनप्रतिनिधि तथा कर्मचारीको टोली घटनास्थलमा पुगेर पीडित परिवारको अवस्था बुझ्नुका साथै आवश्यक राहत सामग्री हस्तान्तरण गरेको छ।
गाउँपालिकाका कार्यवाहक अध्यक्ष कमलबहादुर महतको नेतृत्वमा वडा नम्बर १ का अध्यक्ष अर्जुनकुमार महतारा, वडा नम्बर ४ का अध्यक्ष टिकादत्त न्यौपाने, निमित्त प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत धर्मराज देवकोटा, विपद् शाखा प्रमुख गयाप्रसाद कुमाईलगायतको टोली गढीगाउँ पुगेको थियो।
टोलीले पीडित परिवारसँग प्रत्यक्ष भेट गरी आगलागीबाट भएको क्षतिको अवस्थाबारे जानकारी लिएको थियो। त्यसपछि तत्काल आवश्यक पर्ने खाद्यान्न, कपडा तथा अस्थायी बसोबासका सामग्री उपलब्ध गराइएको गाउँपालिकाले जनाएको छ।
गाउँपालिकाका अनुसार पीडित परिवारलाई दाल, चामललगायत खाद्यान्न, लत्ताकपडा, भाँडाकुँडा, पाल, ओढ्ने–ओछ्याउने सामग्री तथा डस्नालगायत राहत सामग्री प्रदान गरिएको छ। उपलब्ध गराइएको राहत सामग्रीको कुल मूल्य करिब १ लाख रुपैयाँ बराबर रहेको गाउँपालिकाले जनाएको छ।
विपद् शाखा प्रमुख गयाप्रसाद कुमाईका अनुसार आगलागीबाट घर र घरभित्रको सम्पूर्ण सामान गुमाएका परिवारलाई पहिलो चरणमा तत्काल आवश्यक पर्ने सामग्री उपलब्ध गराइएको हो।
आगलागीपछि पीडित परिवारलाई दैनिक गुजारा चलाउनसमेत समस्या हुने भएकाले खाद्यान्नदेखि अस्थायी रूपमा बस्न आवश्यक सामग्रीसम्मको व्यवस्था गरिएको उहाँले बताउनुभयो।
“आगलागीबाट परिवारले ठूलो क्षति व्यहोर्नुपरेको छ। तत्कालका लागि आवश्यक खाद्यान्न, लत्ताकपडा, भाँडाकुँडा, पाल र ओढ्ने–ओछ्याउने सामग्री उपलब्ध गराएका छौँ,” कुमाईले भन्नुभयो।
गाउँपालिकाले तत्काल राहत दिएर मात्रै आफ्नो जिम्मेवारी पूरा भएको नमान्ने जनाएको छ। पीडित परिवारको दीर्घकालीन पुनःस्थापनाका लागि घर पुनःनिर्माणमा समेत आवश्यक सहयोग गर्ने तयारी गाउँपालिकाले गरेको छ।
गाउँपालिकाका कार्यवाहक अध्यक्ष कमलबहादुर महतले अहिले वितरण गरिएको सामग्री आपत्कालीन अवस्थालाई ध्यानमा राखेर उपलब्ध गराइएको बताउनुभयो। उहाँका अनुसार पीडित परिवारको मुख्य आवश्यकता अहिले सुरक्षित आवास भएकाले त्यसतर्फ गाउँपालिकाले प्राथमिकताका साथ काम गर्नेछ।
“अहिले उपलब्ध गराइएको राहत तत्कालको समस्यालाई सम्बोधन गर्नका लागि हो। परिवारले घर नै गुमाएको अवस्था भएकाले दीर्घकालीन पुनःस्थापनाको विषयमा पनि गाउँपालिकाले गम्भीर रूपमा काम गर्नेछ,” महतले भन्नुभयो।
उहाँले पीडित परिवारको घर पुनःनिर्माणका लागि गाउँपालिकाभित्र आवश्यक छलफल गरी कार्यपालिकाको बैठकमा प्रस्ताव लैजाने तयारी भइरहेको जानकारी दिनुभयो। कार्यपालिकाबाट आवश्यक निर्णय गराएर उपलब्ध स्रोत–साधनका आधारमा पीडित परिवारलाई थप सहयोग गर्ने गाउँपालिकाको योजना छ।
आगलागीपछि ऐडी परिवार अहिले घरविहीन बनेको छ। वर्षायामको समय भएकाले अस्थायी बसोबासको व्यवस्थासँगै खाद्यान्न, लत्ताकपडा र अन्य दैनिक आवश्यकताका सामग्री जुटाउनु परिवारका लागि चुनौती बनेको छ।
घरभित्रका सम्पूर्ण सामग्री जलेर नष्ट भएपछि परिवारले एकैपटक ठूलो आर्थिक क्षति व्यहोर्नुपरेको छ। लामो समयदेखि घरमा संकलन गरिएका खाद्यान्न, कपडा, भाँडाकुँडा, गहनालगायत सामग्री आगोमा जलेका कारण परिवारको आर्थिक अवस्था थप कमजोर बनेको बताइएको छ।
गाउँपालिकाले तत्काल राहत उपलब्ध गराएपछि केही हदसम्म दैनिक जीवन सहज बनाउन सहयोग पुगे पनि घर पुनःनिर्माण भने परिवारका लागि ठूलो चुनौती हुने देखिएको छ। यही अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै गाउँपालिकाले स्थानीय सरकारको स्रोतबाट सम्भव सहयोगका साथै आवश्यक समन्वय गर्ने जनाएको छ।
स्थानीय तहले विपद्का घटनामा तत्काल राहतसँगै दीर्घकालीन पुनःस्थापनालाई पनि प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ। गुठीचौर गाउँपालिकाले भने आगलागीपीडित परिवारलाई तत्काल राहत उपलब्ध गराएर पुनःस्थापनाको प्रक्रिया अघि बढाउने संकेत गरेको छ।
बुधबार राति अचानक आगलागी भएपछि स्थानीयवासीले आगो नियन्त्रणमा लिन प्रयास गरेका थिए। तर आगो तीव्र रूपमा फैलिँदा घरभित्र रहेका अधिकांश सामान जोगाउन नसकिएको बताइएको छ।
घटनामा मानवीय क्षति नभए पनि ठूलो मात्रामा भौतिक क्षति भएको छ। आगलागी कसरी सुरु भयो भन्ने विषयमा भने अझै यकिन हुन सकेको छैन। प्रहरीले घटनाको कारणबारे आवश्यक अनुसन्धान भइरहेको जनाएको छ।
आगलागीको कारण पहिचानसँगै क्षतिको यकिन विवरण संकलन गर्नुपर्ने देखिएको छ। प्रारम्भिक रूपमा करिब २५ लाख रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको अनुमान गरिए पनि थप विवरण संकलनपछि क्षतिको वास्तविक अवस्था स्पष्ट हुने जनाइएको छ।
एकै घटनामा घरसहित दैनिक जीवनका आवश्यक सामग्री गुमाएपछि ऐडी परिवार अहिले पुनःस्थापनाको पर्खाइमा छ। गाउँपालिकाबाट तत्काल राहत प्राप्त भए पनि घर पुनःनिर्माण, खाद्यान्न व्यवस्थापन र दैनिक जीवनलाई सामान्य अवस्थामा फर्काउन थप सहयोग आवश्यक पर्ने अवस्था छ।
गाउँपालिकाले घर पुनःनिर्माणका विषयमा कार्यपालिकाबाट आवश्यक निर्णय गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ। यसले पीडित परिवारलाई पुनःस्थापनाको आशा दिलाएको छ।
स्थानीय सरकारको तत्कालीन राहत, दीर्घकालीन पुनःस्थापनाको योजना तथा स्थानीय समुदायको सहयोगमार्फत आगलागीबाट प्रभावित ऐडी परिवारलाई पुनः सामान्य जीवनमा फर्काउन सकिने अपेक्षा गरिएको छ।
