जुम्ला — जुम्लामा खाना पकाउने एलपीजी ग्यासको चरम अभाव भएपछि सदरमुकाममा कोठा भाडामा लिएर अध्ययन गरिरहेका विद्यार्थीहरूको दैनिकी प्रभावित भएको छ। ग्यासको नियमित आपूर्ति नहुँदा विद्यार्थीहरू खाना पकाउन नसक्ने अवस्थामा पुगेको भन्दै समस्या तत्काल समाधान गर्न युवा जागरण अभियान, जुम्लाले जिल्ला प्रशासन कार्यालयको ध्यानाकर्षण गराएको छ।
देशभर एलपीजी ग्यासको आपूर्ति प्रणालीमा देखिएको अवरोधको असर जुम्लामा समेत परेको छ। सदरमुकाम खलंगामा अध्ययनका लागि विभिन्न गाउँ तथा ग्रामीण क्षेत्रबाट आएका विद्यार्थीहरू ग्यास नपाउँदा थप समस्यामा परेका छन्। सीमित आर्थिक स्रोतका भरमा कोठा भाडामा बसेर अध्ययन गरिरहेका विद्यार्थीहरूले खाना पकाउने ग्यास नपाउँदा नियमित खानासमेत खान नपाउने अवस्था सिर्जना भएको उनीहरूको भनाइ छ।
ग्यासको अभावका कारण विद्यार्थीहरू बिहान–बेलुका खाना पकाउन नसकेर चाउचाउ, बिस्कुट तथा अन्य तयारी खानेकुराको भर पर्नुपर्ने बाध्यता आएको छ। लामो समयसम्म यस्ता प्रशोधित खानेकुरा सेवन गर्दा विद्यार्थीको स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पर्न सक्ने भन्दै अभियानले चिन्ता व्यक्त गरेको छ। विद्यार्थीको मुख्य ध्यान अध्ययनमा केन्द्रित हुनुपर्ने समयमा खाना पकाउने इन्धनको अभावले उनीहरूको दैनिक जीवन नै प्रभावित भएको अभियानको भनाइ छ।
युवा जागरण अभियान, जुम्लाले जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा ज्ञापनपत्र बुझाउँदै विद्यार्थीहरूको समस्यालाई सामान्य रूपमा नलिई तत्काल समाधानका लागि पहल गर्न माग गरेको छ। अभियानले विद्यार्थीलाई ग्यास वितरणमा विशेष प्राथमिकता दिनुपर्ने तथा अध्ययनरत विद्यार्थीका लागि छुट्टै कोटाको व्यवस्था गर्नुपर्ने माग अघि सारेको हो।
अभियानले बजारमा उपलब्ध हुने ग्यासमध्ये अध्ययनरत विद्यार्थीहरूका लागि अनिवार्य रूपमा विशेष प्राथमिकता वा छुट्टै कोटा निर्धारण गरी वितरण गर्ने व्यवस्था मिलाउन माग गरेको छ। विद्यार्थीहरू नियमित आम्दानीको स्रोत नभएका तथा परिवारबाट सीमित खर्च पठाएर कोठा भाडामा बसेर अध्ययन गरिरहेका हुने भएकाले ग्यास अभावको प्रत्यक्ष असर उनीहरूमा बढी परेको अभियानको भनाइ छ।
विद्यार्थीलाई ग्यास वितरण गर्दा पहुँच र प्रभावका आधारमा नभई आवश्यकताका आधारमा प्राथमिकता दिनुपर्ने माग गरिएको छ। त्यसका लागि सम्बन्धित विद्यालय, क्याम्पस तथा शैक्षिक संस्थासँग समन्वय गरेर वास्तविक विद्यार्थीको तथ्याङ्क संकलन गरी वितरण प्रणाली व्यवस्थित गर्न सकिने अभियानले जनाएको छ।
कोठा भाडामा बसेर अध्ययन गरिरहेका विद्यार्थीलाई सहज रूपमा ग्यास उपलब्ध गराउन विद्यार्थी परिचयपत्र र घरभाडाको प्रमाणलाई आधार बनाउनुपर्ने माग गरिएको छ। यसो गर्दा वास्तविक विद्यार्थीले मात्र सुविधा पाउने र ग्यास वितरणमा हुने अनियमितता तथा पहुँचवालाको प्रभावसमेत कम गर्न सकिने अभियानको तर्क छ।
विशेषगरी जुम्लाका विभिन्न ग्रामीण क्षेत्रसँगै हुम्ला, मुगु, कालिकोट, डोल्पा तथा अन्य जिल्लाबाट अध्ययनका लागि सदरमुकाम आएका विद्यार्थीहरू पनि ग्यास अभावबाट प्रभावित भएको जनाइएको छ। परिवारबाट टाढा बसेर अध्ययन गरिरहेका विद्यार्थीका लागि खाना पकाउने ग्यास अत्यावश्यक भएकाले प्रशासनले विशेष व्यवस्था गर्नुपर्ने माग गरिएको हो।
युवा जागरण अभियानले ग्यासको अभावको मौका छोपेर हुन सक्ने कालोबजारी तथा कृत्रिम अभाव नियन्त्रण गर्न नियमित बजार अनुगमन गर्न पनि प्रशासनसमक्ष माग गरेको छ।
ग्यास कहाँबाट जुम्ला आइरहेको छ, कति परिमाणमा आएको छ र कुन आधारमा उपभोक्तालाई वितरण भइरहेको छ भन्ने विषयमा सम्बन्धित निकायले पारदर्शी जानकारी सार्वजनिक गर्नुपर्ने अभियानको माग छ। ग्यासको आपूर्ति कम भएको अवस्थामा सीमित सिलिन्डरको असमान वितरण, बढी मूल्य असुली वा लुकाएर राख्ने जस्ता गतिविधि हुन सक्ने भएकाले त्यसतर्फ प्रशासनको विशेष ध्यान जानुपर्ने बताइएको छ।
अभियानले जुम्लामा ग्यासको सहज आपूर्तिका लागि प्रदेश तथा संघीय सरकारका सम्बन्धित निकायसँग आवश्यक समन्वय गर्नसमेत आग्रह गरेको छ। दुर्गम तथा हिमाली जिल्लामा आपूर्ति प्रणाली अन्य क्षेत्रको तुलनामा जटिल हुने भएकाले नियमित आपूर्तिका लागि दीर्घकालीन व्यवस्थापन आवश्यक रहेको अभियानको भनाइ छ।
ग्यासको आपूर्ति तत्काल सहज हुन नसक्ने अवस्था रहे वैकल्पिक रूपमा विद्युतीय चुलो प्रयोग गर्ने वातावरण बनाउन विद्युत् सेवा नियमित गर्नुपर्ने माग पनि गरिएको छ।
विद्यार्थी तथा अन्य उपभोक्ताले विद्युतीय चुलो प्रयोग गर्न सक्ने अवस्था भए ग्यास अभावका बेला केही राहत पुग्ने अभियानको विश्वास छ। त्यसका लागि विद्युत् सेवा नियमित बनाउन नेपाल विद्युत् प्राधिकरण तथा सम्बन्धित निकायसँग आवश्यक समन्वय गर्न प्रशासनलाई आग्रह गरिएको छ।
ग्यासको विकल्पका रूपमा विद्युतीय चुलो प्रयोग गर्दा विद्युत् आपूर्ति नियमित हुनुका साथै विद्यार्थी तथा विपन्न परिवारका लागि आवश्यक सहजीकरणसमेत गर्नुपर्ने अभियानको माग छ।
युवा जागरण अभियानले ग्यास अभावका कारण विद्यार्थीको स्वास्थ्य तथा पठनपाठनमा परेको असरलाई गम्भीर रूपमा लिन प्रशासनलाई आग्रह गरेको छ। अध्ययनका लागि घरबाट टाढा आएर सीमित स्रोतसाधनमा बसिरहेका विद्यार्थीलाई थप समस्यामा पार्ने गरी आपूर्ति व्यवस्था प्रभावित हुन नहुने अभियानको भनाइ छ।
अभियानले विद्यार्थीका जायज र मानवीय मागलाई तत्काल सम्बोधन गरी ग्यास आपूर्ति सहज बनाउन प्रशासनले प्रभावकारी कदम चाल्ने अपेक्षा गरेको छ। विद्यार्थीको आधारभूत आवश्यकतासँग जोडिएको विषय भएकाले यसलाई राजनीतिक वा अन्य दृष्टिकोणबाट नभई मानवीय तथा सामाजिक समस्याका रूपमा सम्बोधन गर्नुपर्ने अभियानको भनाइ छ।
ज्ञापनपत्रमार्फत अभियानले आफ्ना माग बेवास्ता गरिए विद्यार्थीको स्वास्थ्य, अध्ययन र भविष्यको सुरक्षाका लागि थप सशक्त विरोधका कार्यक्रम अघि बढाउन बाध्य हुने चेतावनीसमेत दिएको छ।
युवा जागरण अभियान, जुम्ला तथा समस्त पीडित विद्यार्थी समूहको तर्फबाट जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा बुझाइएको ज्ञापनपत्रमा ग्यास आपूर्ति सहज बनाउने, विद्यार्थीका लागि विशेष कोटा निर्धारण गर्ने, विद्यार्थी परिचयपत्रका आधारमा ग्यास वितरण गर्ने, कालोबजारी तथा कृत्रिम अभाव नियन्त्रण गर्ने र वैकल्पिक रूपमा विद्युत् सेवा नियमित बनाउनेलगायतका माग अघि सारिएका छन्।
